Romeo i Julia

Kliknij poniżej, by przeczytać szczegółowe streszczenie tragedii „Romeo i Julia””

„Romeo i Julia” – opracowanie

  • Autor: William Szekspir (oryg. Shakespeare)
  • Rok powstania: 1595
  • Epoka: barok (a także renesans – Szekspir żył na przełomie tych epok)
  • Rodzaj literacki: dramat (utwór przeznaczony do wystawienia na scenie)
  • Gatunek literacki: tragedia

Cechy tragedii szekspirowskiej

Tragedia (szekspirowska) to utwór sceniczny, którego bohaterowie muszą zmagać się z przeciwnościami losu, zmierzając do tragicznego zakończenia. W odróżnieniu do tragedii antycznej nie zawiera jedności czasu, miejsca i akcji.

  • Tragedia szekspirowska jest wielowątkowa.
  • Akcja rozgrywa się w przeciągu więcej niż jednego dnia i w różnych miejscach.
  • Zazwyczaj nie ma tu chóru.
  • Nad bohaterami nie ciąży fatum, czyli nieodwołalna wola bogów. Bohaterowie sami decydują o swoim losie.
  • Pojawia się mieszanie stylów: podniosłego i potocznego, groteski, patosu i komizmu.
  • Bohaterem nie musi być osoba z wyższych sfer.
  • Charakter bohatera w trakcie trwania utworu może ulegać zmianom.

W epoce baroku teatr przestał, tak jak w antyku, być sztuką o rygorystycznych zasadach tworzenia, stał się natomiast rozrywką dla ludzi każdego stanu. Stąd w czasach Szekspira (i w dużej mierze za sprawą jego utworów) powstało wiele sztuk teatralnych, które cieszyły się wielką popularnością.

Inaczej wyglądało też miejsce wystawiania sztuk. Zamiast amfiteatrów, pojawiły się budynki, w których miejsca na galeriach przeznaczone były dla zamożniejszych widzów, zaś na tanie, stojące miejsca na dziedzińcu pozwolić mogli sobie nawet ubożsi ludzie. Taki budynek nazywamy teatrem elżbietańskim – od imienia panującej wówczas w Anglii królowej Elżbiety I.

Bohaterowie tragedii „Romeo i Julia”

  • Eskalus — książę panujący w Weronie. Zakazuje ulicznych potyczek pod groźbą śmierci.
  • Kapulet – ojciec Julii. Planuje wkrótce wydać ją za mąż za Parysa.
  • Pani Kapulet – matka Julii.
  • Julia – czternastoletnia córka Kapuleta. W trakcie balu zakochuje się w Romeo.
  • Marta – opiekunka Julii. Początkowo Julia jej ufa, później jednak przestaje.
  • Monteki – ojciec Romea. Martwi się synem, który nieustannie się zakochuje.
  • Pani Monteki – matka Romea.
  • Romeo – kochliwy młodzieniec, który od pierwszego wejrzenia zakochuje się w Julii. Od momentu jej poznania dojrzewa, a dawne miłostki przestają mieć znaczenie.
  • Parys — zamożny młodzieniec i krewny Księcia. Zakochany jest w Julii i che się z nią ożenić.
  • Merkucjo i Benwolio – przyjaciele Romea
  • Tybalt — kuzyn Julii
  • Ojciec Laurenty — franciszkanin pomagający młodym (w niektórych tłumaczeniach ojciec Wawrzyniec)
  • Samson, Grzegorz — słudzy Kapuletów
  • Baltazar, Abraham – służący Montekich

Romeo i Julia – krótkie streszczenie

Romeo Monteki to młodzieniec, którego poznajemy jako nieszczęśliwie zakochanego w Rozalinie. By rozweselić Romea, jego przyjaciel Benwolio proponuje mu udział w balu, na którym będzie wiele pięknych dziewcząt. Impreza organizowana jest przez pana Kapuleta, który jest śmiertelnym wrogiem Montekich.

W międzyczasie czternastoletnia Julia tłumaczy matce, że nie jest gotowa na małżeństwo. Pani Kapulet sugeruje jednak, by Julia podczas wieczornej zabawy przyjrzała się Parysowi, który jest najlepszą partią w Weronie – pochodzi z dobrego rodu, jest zamożny i przystojny, a – przede wszystkim – zainteresowany dziewczyną. Julia godzi się i przygotowuje do balu.

Kiedy podczas zabawy Romeo dostrzega Julię, całkowicie się w niej zakochuje. Julia odwzajemnia to uczucie i wymieniają między sobą dwa pocałunki. Gdy do Romea dociera, że Julia pochodzi z rodu Kapuletów, jest załamany. Nie chce jednak odchodzić, więc przekrada się do ogrodu, gdzie stojącej na balkonie Julii wyznaje miłość.

Młodzi zwracają się po pomoc do ojca Laurentego, który jest przekonany, że ślub Romea i Julii pogodzi Montekich i Kapuletów. Udziela im sakramentu, ale chwilę później sytuacja komplikuje się, gdy Tybalt, kuzyn Julii, w potyczce zabija przyjaciela Romea – Merkucja. Zrozpaczony Romeo w odwecie pozbawia Tybalta życia, czym ściąga na siebie gniew Księcia Werony. Książę Eskalus nakazuje mu opuścić miasto i nie wracać, pod groźbą śmierci. Romeo musi uchodzić do Mantui.

Zrozpaczona wyjazdem ukochanego Julia musi stawić czoła ojcu, który chce, by wyszła za mąż za Parysa. Dziewczyna nie wyjawia ojcu, że właśnie poślubiła Romea, wroga jej rodziny i zabójcę Tybalta, jednak stanowczo odmawia zamążpójścia. Kapulet wpada we wściekłość, obraża dziewczynę, grozi jej wydziedziczeniem i zawleczeniem do kościoła na smyczy, jednak Julia nie ustępuje. Pod pretekstem spowiedzi idzie do ojca Laurentego prosić o pomoc.

Franciszkanin obmyśla plan. Radzi, by Julia zażyła płyn, który wprowadzi ją w stan śpiączki. Gdy jej rodzice uznają, że umarła, zostanie pochowana, zaś Romeo, po którego w tym czasie pośle Laurenty, uratuje ją i wspólnie wyjadą do Mantui. Plan jednak kończy się fiaskiem, gdy posłannik ojca Laurentego nie dociera do Mantui, gdyż zostaje zatrzymany z powodu kwarantanny.

Na wieść o śmierci Julii zrozpaczony Romeo kupuje truciznę i udaje się na grób ukochanej. Tam spotyka załamanego Parysa i w pojedynku go zabija. Później zażywa truciznę i umiera z imieniem Julii na ustach. Po chwili budzi się Julia, i widząc obok siebie nieżywego Romea, przebija się jego sztyletem. Na miejsce przybywają Monteki, Kapuleci i ojciec Laurenty. Po ujawnieniu tragicznych losów młodych zwaśnione rody godzą się.

By sprawdzić swoją znajomość tragedii „Romeo i Julia”, kliknij poniżej:

Romeo i Julia – plan wydarzeń 

  1. Potyczki pomiędzy sługami Montekich i Kapuletów.
  2. Dekret Księcia o zakazie bijatyk pod groźbą śmierci.
  3. Melancholia Romea nieszczęśliwie zakochanego w Rozalinie.
  4. Plany matrymonialne Parysa.
  5. Decyzja Romea i Benwolia o udziale w balu u Kapuletów.
  6. Namawianie Julii do poślubienia Parysa przez jej matkę.
  7. Miłość od pierwszego wejrzenia pomiędzy Julią i Romeem.
  8. Wyznanie miłości w ogrodzie.
  9. Potajemny ślub w celi ojca Laurentego.
  10. Zabicie Tybalta przez Romea.
  11. Zmuszenie przez Kapuletów Julii do małżeństwa z Parysem.
  12. Plan ojca Laurentego.
  13. Zażycie przez Julię usypiającej mikstury i jej pogrzeb.
  14. Zatrzymanie posłańca w mieście.
  15. Przekonanie Romea o śmierci ukochanej.
  16. Zakup trucizny w aptece.
  17. Zabicie Parysa przez Romea nad grobem Julii.
  18. Samobójstwo Romea.
  19. Odebranie sobie życia przez Julię.
  20. Pogodzenie się Kapuletów i Montekich.

„Romeo i Julia” – problematyka

  • Obraz miłości w utworze – uczucie, jakie połączyło Romea i Julię, było natychmiastowe, nieposkromione i pełne oddania. Młodzi, bez względu na głęboką niezgodę pomiędzy ich rodami, chcą być razem i są w stanie wszystko poświęcić dla siebie. Po wygnaniu młodzieńca z Werony Julia podejmuje dramatyczną próbę połączenia się z ukochanym, pozorując własną śmierć. Wiadomość o tym nie dociera do Romea. Widząc ciało Julii w grobowcu, wypija truciznę, zaś ona, po przebudzeniu z rozpaczy przebija się sztyletem. Nad młodymi nie ciążyło fatum – sami dokonywali swoich wyborów, lecz chór na początku utworu wspomina o woli gwiazd.
  • Niezgoda Montekich i Kapuletów – przyczyną głębokiej niezgody rodów była rywalizacja o dominację w Weronie. Zarówno Monteki, jak i Kapuleci nie szukali rozwiązania i zgody, a jedynie stale na nowo podsycali konflikt. Sytuacja ta doprowadziła do tego, że zakochani Romeo i Julia w obawie przed gniewem rodziców woleli ukrywać swą miłość, a później, w efekcie nieszczęśliwych zdarzeń, popełnili samobójstwo. Dopiero śmierć młodych kochanków pogodziła dwa rody.
  • Dojrzewanie głównych bohaterów – Romeo i Julia zmieniają się w trakcie kilku dni, podczas których śledzimy ich losy. Młodzieniec na początku jest afektowany, depresyjny, rozpacza za Rozaliną, w której się zakochał. Jego mowa jest kwiecista, lecz pusta. Po poznaniu Julii staje się żarliwy i oddany wobec dziewczyny, ale też zaradny, opiekuńczy i dojrzały (choć nadal w trudnym momentach działa emocjonalnie). Julia natomiast z całkowicie podporządkowanej rodzicom niewinnej córki staje się pewną siebie kobietą, która jest w stanie walczyć o to, czego pragnie.