Mały Książę

By przeczytać streszczenie szczegółowe „Małego Księcia”, kliknij poniżej:

„Mały Książę” – opracowanie

  • Autor: Antoine de Saint-Exupery
  • Rok powstania: 1942
  • Epoka: czas wojny i okupacji
  • Rodzaj literacki: epika (narrator opowiada o wydarzeniach)
  • Gatunek literacki: łączy cechy powiastki filozoficznej, baśni, przypowieści

Mały Książę – najważniejsze informacje

  • Dziwny gatunek utworu – pomieszanie cech gatunków. „Mały Książę” łączy w sobie elementy baśni, przypowieści oraz powiastki filozoficznej.
  • Cechy powiastki filozoficznej – „Mały Książę” porusza poważną tematykę egzystencjalną. Mówi o sensie życia, o śmierci, o przyjaźni i miłości. Wiele prawd życiowych zostało ujętych w formie aforyzmów, czyli krótkich cytatów zawierających ważną prawdę życiową, np. „Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu. Dobrze widzi się tylko sercem”.
  • Elementy charakterystyczne dla przypowieści – utwór, podobnie jak przypowieści,  napisany jest bardzo prostym językiem i prezentuje nieskomplikowaną historię. Ponadto oprócz sensu dosłownego ma również sens ukryty – symboliczny. Opowiada o ludzkiej naturze, o tęsknotach i dążeniach, a także o miłości i przyjaźni.
  • Cechy baśniowe utworu: bohaterem o cechach baśniowych jest sam Mały Książę – mieszkaniec malutkiej planety, potrafiący przemieszczać się pomiędzy planetami i rozmawiać z roślinami i zwierzętami. W utworze pojawia się charakterystyczny dla baśni motyw wędrówki – podróż Małego Księcia przez różne planety, odwiedziny na Ziemi i późniejszy powrót na planetę B-612. Przedstawione są postaci i elementy fantastyczne np. mówiące zwierzęta i międzyplanetarna podróż.
  • Baśniowy jest także motyw walki ze złem – wyrywanie baobabów z planety symbolizuje codzienną, żmudną walkę ze złem. Gdyby Mały Książę przestał wyrywać pędy baobabów, jego planeta zostałaby rozsadzona przez ich korzenie. Tak samo jest z człowiekiem – jeśli raz pozwoli zagościć złu w swoim sercu, pozbycie się go będzie trudne albo nawet niemożliwe.

Mały Książę – streszczenie krótkie

Pilot rozbija się samolotem na pustyni i jest na niej uwięziony przez kilka dni. Pewnego ranka budzi się i widzi przed sobą Małego Księcia, przybysza z planety B-612. Spędzają 8 dni na rozmowach o podróży chłopca, o świecie, ludziach. Mały Książę opowiada mu o swojej ukochanej Róży, która nagle pojawiła się na jego planecie i długo się stroiła, zanim rozkwitła. Opowiada mu także o problemach, które coraz częściej się pomiędzy nimi pojawiały – o jej delikatności i kapryśności, próbach manipulacji, a także nierozumieniu swojego kwiatu.

Bohater dzieli się także z pilotem wrażeniami z odwiedzanych w czasie podróży planet. Opowiada o potrzebie rządzenia Króla, który mógł wydawać rozkazy jedynie szczurowi, o Pysznym, który oczekiwał bycia podziwianym i oklaskiwanym, o Bankierze, który uważał gwiazdy za swoją własność i obsesyjnie je liczył, o Pijaku próbującym zagłuszyć alkoholem wstyd, że pije, oraz Geografie, który nie wiedział nawet, czy na jego planecie są morza i oceany. Jedyną osobą, która zrobiła na nim dobre wrażenie, był Latarnik – nie było w nim egoizmu, i choć wykonywał bezsensowną pracę, to Mały Książę go polubił. Bohater przekazuje Pilotowi swoje spostrzeżenia dotyczące Ziemi i jej mieszkańców – o potrzebie przyjaźni, której nauczył go Lis, oraz sprawach ostatecznych, które znała Żmija. Znajdują wspólny język, ponieważ Pilot w głębi serca jest dzieckiem i nie czuje się częścią świata dorosłych. Po kilku dniach Mały Książę postanawia powrócić na swoją planetę, gdyż pragnie ponownie być z Różą. Dzięki swojej podróży zrozumiał, że czuje się za nią odpowiedzialny. W powrocie na planetę B-612 pomaga Małemu Księciu Żmija.

Aby sprawdzić swoją znajomość „Małego Księcia”, kliknij poniżej:

Bohaterowie Małego Księcia

  • Pilot – narrator, dorosły człowiek z duszą dziecka, który po rozbiciu się na pustyni spędza czas z poznanym tam Małym Księciem.
  • Mały Książę – mieszkaniec malutkiej planety B-612, który wyrusza w podróż, odwiedza kolejne planety i ląduje na Ziemi. Później wraca do swojej Róży na planetę B-612.
  • Róża – piękna, delikatna i kapryśna ukochana Małego Księcia.
  • Król – mieszkaniec planety, na której żyje tylko on i szczur. Kocha władzę i robi wszystko, by ją poczuć, nawet jeśli jego rozkazy nie są tak naprawdę rozkazami.
  • Bankier – zajęty obsesyjnym liczniem gwiazd, które uznał za swoją własność.
  • Pyszny – chociaż nic sobą nie prezentuje, oczekuje, że będzie chwalony i oklaskiwany. Nosi nawet kapelusz, aby zdejmować go, gdy ludzie klaszczą.
  • Pijak – smutny człowiek, który trwa w zaklętym kręgu. Pije, bo wstydzi się, że pije.
  • Latarnik – jego zadaniem jest zapalanie i gaszenie latarni. Jego planeta jest mała i coraz szybciej się kręci, więc Latarnik musi robić to co minutę.
  • Geograf – chociaż zajmuje się geografią, nie wie nawet, czy jego planeta posiada morza i oceany. Twierdzi, że do tego potrzebuje badaczy, których nie ma.
  • Żmija – pierwsze stworzenie spotkane przez Małego Księcia na Ziemi. Wie dużo o naturze ludzi, o samotności i śmierci. Proponuje bohaterowi pomoc wtedy, gdy będzie on gotowy.
  • Lis – potrzebuje przyjaciela, aby odmieniło się jego monotonne życie. Tłumaczy chłopcu, co to znaczy oswoić i uświadamia, że jego Róża jest przez niego oswojona, więc Mały Książę jest za nią odpowiedzialny.

Symbolika „Małego Księcia”

W utworze występuje wiele symboli, czyli obrazów i elementów mających dodatkowe, ukryte znaczenia:

  • Róża – piękno, kobiecość, delikatność, kapryśność, skłonność do manipulowania
  • Lis – przyjaźń, zależność, odpowiedzialność za drugą osobę
  • Żmija – wiedza, śmierć i sprawy ostateczne
  • Baobaby – zło, małe zaniedbania prowadzące do katastrofy
  • Studnia – woda, życie, ratunek

Utwór prezentuje też problemy ludzkie ukazane za pomocą mieszkańców planet:

  • Król – nieracjonalna żądza władzy, nawet jeśli władza jest tylko pozorem
  • Pyszny – egoizm, przekonanie o własnej wyjątkowości i wartości
  • Bankier – chciwość i chorobliwa chęć posiadania
  • Latarnik  – pracoholizm
  • Pijak – zaklęty krąg uzależnień i niemożność stawienia czoła problemowi
  • Geograf – powierzchowność, zaufanie do liczb, bezmyślność

Problematyka „Małego Księcia”

  • Świat dorosłych widziany oczami dziecka – dorośli wg bohatera i narratora są śmieszni. Nie szukają szczęścia tam, gdzie powinni, lecz uganiają się za iluzjami. Nie mają czasu oswajać, budować przyjaźni. Poświęcają się pogoni za karierą, bogactwem, popadają w uzależnienia bądź nęci ich władza. Nie używają wyobraźni – są na to zbyt poważni.
  • Trudy miłości na przykładzie Róży – ona jest piękna, ale kapryśna i manipulująca. Bohater kocha ją, ale musi odejść, gdyż nie potrafi jej zrozumieć. Dopiero dystans i doświadczenie sprawiają, że zaczyna rozumieć swoje uczucie do niej.
  • Istota przyjaźni – oswojenie Lisa sprawiło, że Mały Książę stał się za niego odpowiedzialny. O przyjaźń trzeba walczyć. Nie pojawia się ona znikąd – jest wynikiem czasu spędzanego razem. Ma wartość, której dorośli czasem nie potrafią zrozumieć.
  • Tęsknota za domem, pragnienie odzyskania tego, co utracone – po roku podróży bohater pragnie wrócić na swoją planetę i być ze swoją Różą.