Śmierć urzędnika

By przeczytać dokładne streszczenie „Śmierci urzędnika”, kliknij poniżej:

Śmierć urzędnika – opracowanie

  • Autor: Antoni Czechow
  • Rok powstania: ok. 1883
  • Epoka: pozytywizm
  • Rodzaj literacki: epika (narrator opisuje wydarzenia)
  • Gatunek literacki: opowiadanie (zawiera jeden wątek)
  • Miniatura literacka – bardzo krótki utwór pokazujący jakiś problem lub odtwarzający wydarzenie z życia

Śmierć urzędnika – krótkie streszczenie

Urzędnik Czerwiakow w teatrze kichnął na łysinę Bryzżałowa – radcy stanu. Przerażony, zaczął go przepraszać, co Bryzżałow początkowo ignorował, mówiąc, że nic się nie stało. Wystraszony Czerwiakow jednak panicznie bał się, że opluty przez niego wyższy rangą urzędnik poczuł się poniżony, kilkakrotnie więc stara się przeprosić. Mężczyzna źle interpretuje lekceważenie problemu przez Bryzżałowa, przez co nakręca spiralę strachu i paniki. Wreszcie, gdy zdenerwowany naprzykrzającymi się wizytami Bryzżałow wyrzuca go z gabinetu i krzyczy na niego, by się wynosił, udręczony Czerwiakow wraca do domu i  umiera.

Plan wydarzeń „Śmierci urzędnika”

  1. Intendent Czerwiakow ogląda w teatrze „Dzwony Kornewilskie”.
  2. Czerwiakow kicha, przypadkiem opluwając mężczyznę siedzącego z przodu.
  3. Oplutym mężczyzną okazuje się być wyższy rangą cywilny generał Bryzżałow.
  4. Czerwiakow trzykrotnie przeprasza mężczyznę tuż po incydencie.
  5. Bryzżałow twierdzi, że nic się nie stało i nie chce kontynuować rozmowy.
  6. W domu Czerwiakow opowiada o sytuacji żonie, która sugeruje właściwe przeprosiny.
  7. Czerwiakow ubiera mundur galowy i idzie do biura Bryzżałowa.
  8. Bryzżałow nie chce rozmawiać, twierdząc, że to głupstwa.
  9. Czerwiakow ponownie wchodzi do gabinetu Bryzżałowa, by przeprosić.
  10. Bryzżałow uważa, że Czerwiakow urządza sobie kpiny.
  11. W domu Czerwiakow chce napisać do Bryzżałowa list, ale nie wie jak.
  12. Czerwiakow ponownie odwiedza Bryzżałowa w jego gabinecie.
  13. Wściekły Bryzżałow brutalnie wyrzuca Czerwiakowa.
  14. Czerwiakow powraca do domu, kładzie się i umiera. 

Bohaterowie „Śmierci urzędnika”

  • Iwan Czerwiakow – niższy rangą, zwykły szary urzędnik. Boi się o swoją pracę i traktuje przełożonych z nabożnym szacunkiem.
  • Bryzżałow – wyższy rangą urzędnik określany mianem cywilnego generała. Nie zwraca uwagi na to, że ktoś na niego kichnął, ale kiedy Czerwiakow usilnie powraca do tematu i stara się go przeprosić, traci panowanie nad sobą.
  • Żona Czerwiakowa – na wieść o incydencie czuje ulgę, że Bryzżałow nie jest bezpośrednim przełożonym męża, ale na wszelki wypadek radzi mu, by ponownie przeprosił mężczyznę za swoje zachowanie.

Śmierć urzędnika – interpretacja

  • Brak własnej osobowości szarego urzędnika, mężczyzna jest całkowicie podporządkowany machinie władzy. Nie myśli o irracjonalności swojego zachowania.
  • Przerażenie na myśl o straceniu posady – stanowisko gwarantowało utrzymanie.
  • Podporządkowanie się osobom wyższym stopniem. Bryzżałow nie był bezpośrednim przełożonym Czerwiakowa, jednak mężczyzna był przerażony możliwymi konsekwencjami kichnięcia na człowieka wyższego rangą.
  • Ranga urzędnika nie licująca z zachowaniem (chamstwo i arogancja Bryzżałowa).

Groteska – przedstawienie rzeczywistości w sposób przejaskrawiony, zdeformowany; zestawienie kontrastów i wyolbrzymienie niektórych elementów.

Rzeczywistość ukazana w „Śmierci urzędnika” jest groteskowa, przejaskrawiona. Zwraca uwagę na przerażające zwyczaje w państwie, gdzie o wartości człowieka i jego władzy decyduje zajmowane stanowisko. Zwykły szary człowiek jest zdominowany przez machinę urzędniczą, nie może nic zrobić i doskonale wie, że jego życie zależy od decyzji kogoś postawionego wyżej.